Ҳиндистонда чоп этиладиган Outlook Traveller журнали сайтида Жиззах туризмининг жозибадор ва ноодатий жиҳатлари ҳақида мақола чоп этилди.
Мақола муаллифи Sophie Ibotson 16-22 август кунлари Ҳиндистон, Покистон ва Буюк Британиялик журналистлар сафида Жиззах вилоятида медиа турда иштирок этган эди. Хорижий ОАВ вакиллари Зомин, Ғаллаорол, Фориш туманлари, Жиззах шаҳри бўлиб, ҳудуднинг туризм салоҳияти, табиий гўзалликлари ва ижтимоий-иқтисодий ривожланиши билан яқиндан танишишган эди.
Қуйида мақоланинг қисқартирилган таржимаси билан танишишингиз мумкин.
Одатий йўллардан ташқарида: Жиззах нима учун Ўзбекистоннинг энг яхши сақланган сири ҳисобланади?
Туркистон тизмаси бўйлаб икки давлат билан чегарадош бўлган Жиззах вилояти тоғлари, юлдузлари ва мевалари билан ажойиб кашфиётларга бой.
Ўзбекистонга ташриф буюрувчиларнинг аксарияти Самарқанднинг мовий меъморчилигидаги кошинлар ҳашамати, Бухоронинг қадимий кўчалари ёки Хиванинг саҳрода жойлашган қалъалари билан танишишга интилади. Бироқ, машҳур карвон йўлларидан ташқарида, сирли бир ўлка яширинган: бу ерда арчазорлар тоғ чўққиларини қучади, юлдузлар баланд тоғ осмонида тўсиқсиз чарақлаб туради ва асрий пазандачилик анъаналари ер остидаги ўчоқларда қайнайди. Бу Жиззах – Самарқанд ва Тошкент оралиғидаги ноёб жавоҳир. У ўзининг табиий гўзаллиги ва чуқур маданияти билан сизни ҳайратга солишга тайёр.

Photo Chandreyi Bandyopadhyay
Жиззахга саёҳат ўзи бир саргузашт. Тошкентдан келган “Афросиёб” поездимиз қисқа тўхтаган кичкина Даштобод бекатидан сўнг, текис йўлларни ортда қолдириб, манзара ўрамдек ёйилиб кетди. Дастлаб саҳросимон оч-сариқ тепаликлар бўйлаб, кейин эса аста-секин салқин ҳавога кўтарилиб, қарағайсимон арча ўрмонлари манзарани қоплади. Ҳар бурилишда янги кўриниш очилди. Қўй подаларини ҳайдаётган чўпонлар, сопол тандирлардан тутун кўтарилаётган кичик қишлоқчалар ва ниҳоят, айиқ ва бўрилар ҳайкаллари билан бизни кутиб олган Зомин миллий боғи дарвозалари кўз олдимизда намоён бўлди.
Маҳаллий аҳоли орасида “Ўзбекистон Швейцарияси” номи билан танилган Зомин – мамлакатнинг энг қадимги қўриқхонаси бўлиб, у ерда ноёб ўсимлик ва ҳайвонот дунёси, жумладан, силовсин, бургут ва тоғ шабадаси ҳидини берувчи арчазорлар жойлашган. Текширув постидан ташқарида манзара кескин ўзгаради. Собиқ иттифоқ даврида қурилган, ҳали ҳам маҳаллий аҳоли тоза алп ҳавоси билан аллергияга даво деб аталадиган “Зомин” санаторийсини кесиб ўтдик ва қоя устида йўқолиб бораётган осма йўлларни кўрдик. Бу ерда сайёҳлик йўллари дала гуллари гуллаб-яшнаган ва тоғларни кесиб ўтган сойлар мавжуд бўлган водийларга ажралиб кетади. Ўрта Осиёда эканлигингизни унутиб қўйишингиз ҳеч гап эмас. Йўл четидаги дўконларда маҳаллий аёллар зираворлар, чой ва “Хурд” (қурт) деб номланган маҳаллий тансиқ таом, қуруқ эчки пишлоғидан тайёрланган оппоқ шарчалар сотишади.

Photo Joydeep Mondal
Оловли чуқур зиёфатлари ва улкан нон
Жиззах таомларининг ўзига хос жасур характери бор. Бу ердаги нонлар Самарқанд ёки Тошкентга қараганда кенгроқ, юмшоқроқ ва дабдабали, сомса эса тандир печларида пиширилган энг севимли гўштли пироглар тоғ саёҳатини кучайтириш учун етарлича таъсир кўрсата олади. Йўл четларида узум ва қовунлар мўл-кўл сотилади, улар мен илгари татиб кўрган бошқа жойларга қараганда ширинроқ ва ширали.
Аммо Жиззах нафақат манзара ва ризқ-рўз, балки чуқур шифо беради.

Photo Chandreyi Bandyopadhyay
Саъд Ибн Абу Вақос мажмуаси табиий кўл устида жойлашган бўлиб, ёлғиз масжидга йўл очади. Кўлнинг тубида қора балиқлар жимгина силжийди, уларнинг соялари фируза сувида акс этади. Маҳаллий зиёратчилар бу ерга ибодат қилиш ва барака излаш учун йиғилиб, меҳмонларга минтақанинг қатламли исломий меросини эслатиб туришади. Улар бизни ўзбек таомланиш маданиятининг ажралмас бўлаги бўлган нон ва айронни баҳам кўришга таклиф қилишди.
Суффа устидаги юлдузлар
Эҳтимол, Жиззахнинг энг ғайриоддий тажрибаси тунда, Суффа текислигида содир бўлса ажабмас. Туркистон тизмасининг шимолий тизмаларида денгиз сатҳидан 2500 метр баландликда жойлашган Суффа Радио расадхонаси-глобал аҳамиятга эга астроклиматик тадқиқотларнинг бир қисми, аммо 50 йилдан бери қурилмаган. Платонинг ўзи астрал – юлдузлар томошасини тақдим этади. Шаҳар нурига тегмаган сиёҳ-қора осмон остида сомон йўли кўзни қамаштирувчи равшанликда тепага чўзилди. Шамол кескин ва совуқ эсса-да, бизнинг кафтларимиз орасидаги бир чашка иссиқ чой ва дунёдаги энг яхши нуқталардан бирида юлдузларни томоша қилиш ҳаяжони уни ҳақиқатан ҳам унутилмас таассуротга айлантирди.

Photo Joydeep Mondal
Адреналин изловчилар учун дара бўйлаб 800 метрли зиплайн асаб ва мувозанатни, сўнгра осма кўприкда юриш ёки жампинг иродангизни синаб кўради.
Жиззах ғайриоддий бўлиб қолмоқда, аксарият қўлланмаларда бу ном йўқ ва бу унинг энг катта жозибаси. Бу ерда Ўзбекистон драмаси тоғлар ва чўллар тўқнашган, маънавият ва илм-фан бирга яшайдиган, озиқ-овқат ва фолклор кўчманчилар хотирасини ўзида мужассам этган самимий саҳнада ўйнайди. Бу бир вақтнинг ўзида ҳаяжонли ва ҳайратланарли ва ўзгача дунёвийдир.
Ўзбекистон туризми янги йўналиш ва йўналишлар очар экан, Жиззах мамлакатнинг навбатдаги йирик кашфиёти бўлишга тайёр.

Photo Joydeep Mondal
Фактлар
1.Жиззах Ўзбекистоннинг қайси ҳудудида жойлашган?
Жиззах Самарқанд ва Тошкент оралиғида жойлашган бўлиб, Ўзбекистон марказини ўрганаётган саёҳатчилар учун қулай тўхташ жойи ҳисобланади.
2.Жиззах нима учун Ўзбекистоннинг айтилмаган чегараси деб аталади?
Чунки у бой тарихи, гўзал табиати ва Ипак йўли алоқаларига қарамай, асосан сайёҳлик эътиборидан четда қолмоқда.
3.Жиззахдаги энг машҳур диққатга сазовор жойлар қайсилар?
Энг машҳур жойлар қаторига Зомин миллий боғи, Нурота тоғлари, тарихий карвонсарой харобалари ва вилоятнинг маданий бозорлари киради.
4.Сайёҳлар Жиззахда треккинг қилиши мумкинми?
Ҳа, Жиззах, айниқса Зомин миллий боғи ва Нурота тоғ тизмасида треккинг ва экотуризм имкониятларини тақдим этади.
5.Жиззах саёҳатчилар учун хавфсизми?
Ҳа, Жиззах сайёҳлар учун хавфсиз ҳисобланади, дўстона маҳаллий аҳоли ва яхшиланаётган туризм инфратузилмасига эга.
6.Жиззахга қандай етиб бориш мумкин?
Жиззахга Тошкент ва Самарқанддан автомобил ва темир йўл орқали бориш мумкин, бу эса уни қулай ностандарт йўналишга айлантиради.
7.Жиззахда яхши меҳмонхоналар борми?
Ҳашаматли меҳмонхоналар кам бўлса-да, Жиззах ҳақиқий таассурот олиш учун кичик меҳмон уйлари, эко-уйлар ва оилавий меҳмонхоналарни таклиф этади.
8.Жиззахга ташриф буюришнинг энг қулай вақти қачон?
Баҳор (апрель-май) ва куз (сентябрь-октябрь) энг мақбул фасл ҳисобланади, чунки бу пайтда сайр қилиш ва саёҳат учун ёқимли об-ҳаво ҳукм суради.
Мақолани асл манбадан ўқиш https://www.outlooktraveller.com/destinations/international/off-the-beaten-path-why-jizzakh-is-uzbekistans-best-kept-secret
Муқаддас САПАРОВА тайёрлади