ҲАЛОЛЛИККА ТАҲДИД

ёҳуд коррупциянинг аччиқ оқибатлари

 Коррупция инсоният тараққиёти давомида турли кўринишларда намоён бўлиб келаётган энг хавфли ижтимоий иллатлардан бири ҳисобланади. У нафақат иқтисодиётга, балки жамиятнинг маънавий муҳитига, давлат бошқаруви тизимига ва фуқароларнинг адолатга бўлган ишончига ҳам салбий таъсир кўрсатади. Шу боис коррупцияга қарши курашиш ҳар бир давлатнинг устувор вазифаларидан бири бўлиб қолмоқда.

Аслида коррупция бугун пайдо бўлган муаммо эмас. Тарихга назар ташласак, мансаб ёки ваколатдан шахсий манфаат йўлида фойдаланиш ҳолатлари турли даврларда учраб турган. Бироқ замонавий дунёда коррупциянинг кўлами ва таъсир доираси анча кенгайиб, унинг оқибатлари янада оғирлашди. Коррупция туфайли давлат маблағлари талон-тарож қилинади, ҳалол меҳнат қадрсизланади, билим ва қобилият эмас, таниш-билишчилик устунлик қила бошлайди. Энг ачинарлиси, коррупция жамиятда адолат тамойилларини издан чиқаради. Масалан, ишга қабул қилишда ёки лавозимга тайинлашда шахснинг билими, тажрибаси ва салоҳияти эмас, балки моддий манфаат ёки қариндошлик алоқалари ҳал қилувчи омилга айланса, бу соҳа ривожланишига жиддий зарар етказади. Натижада ўз устида ишлаган, билимли ва иқтидорли кадрлар эътибордан четда қолиб кетиши мумкин.

Коррупциянинг яна бир хавфли жиҳати шундаки, у одамларнинг қонунларга бўлган ҳурматини пасайтиради. Агар фуқаро муаммосини ҳал қилиш учун қонуний йўл эмас, балки ноқонуний усуллар самаралироқ деб ҳисоблай бошласа, бу ҳуқуқий давлат қуриш жараёнига катта тўсиқ бўлади. Шу сабабли коррупцияга қарши курашиш фақат ҳуқуқни муҳофаза қилувчи органларнинг эмас, балки бутун жамиятнинг вазифасидир.

Бугунги кунда мамлакатимизда коррупциянинг олдини олиш, давлат хизматларини рақамлаштириш, очиқлик ва шаффофликни таъминлаш бўйича кенг кўламли ислоҳотлар амалга оширилмоқда. Давлат хизматларининг электрон шаклга ўтказилиши инсон омилини камайтириб, турли суиистеъмолчилик ҳолатларининг олдини олишга хизмат қилмоқда. Шу билан бирга, аҳолининг ҳуқуқий маданиятини юксалтириш, ёшларда ҳалоллик ва ватанпарварлик туйғуларини шакллантириш ҳам муҳим аҳамият касб этади.

Коррупцияга қарши курашиш аввало инсоннинг виждони, масъулияти ва ҳалоллигидан бошланади. Ҳар бир фуқаро қонунларга риоя қилиб, ҳар қандай ноқонуний таклиф ва ҳаракатларга муросасиз муносабат билдирса, жамиятда бу иллатнинг илдиз отишига йўл қўйилмайди.

Коррупция — бу фақат иқтисодий эмас, балки маънавий таназзулга ҳам олиб келувчи хавфли иллатдир. Уни бартараф этиш учун давлат идораларида очиқликни янада кучайтириш, аҳолининг ҳуқуқий онгини ошириш, таълим муассасаларида ҳалоллик ва адолат ғояларини кенг тарғиб қилиш зарур. Фақатгина давлат ва жамиятнинг биргаликдаги саъй-ҳаракатлари орқали коррупциядан холи, адолатли ва фаровон келажакни барпо этиш мумкин.

 

Феруза РАХМАТОВА,

ЖДПУ профессори.

 

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *